Najważniejsza zasada brzmi: traw ozdobnych nie przycinaj jesienią. Suche źdźbła tworzą naturalną osłonę, zatrzymują warstwę powietrza przy korzeniach i chronią środek kępy przed mrozem oraz wilgocią. Na zimę pozostawione trawy są także dekoracją ogrodu. Zabezpieczenia wymagają przede wszystkim młode lub wrażliwe rośliny, a nie każda kępa potrzebuje intensywnego okrywania.
Które trawy wymagają ochrony?
O sposobie zimowania decyduje przede wszystkim gatunek, wiek rośliny, przepuszczalność podłoża i osłonięcie stanowiska. Kilkuletnia, dobrze ukorzeniona kępa zwykle znosi zimę lepiej niż świeżo posadzona sadzonka tego samego gatunku. W pierwszych dwóch sezonach warto zabezpieczać także trawy określane jako mrozoodporne.
Do grupy roślin odporniejszych należą między innymi kostrzewa sina, proso rózgowate, miskant olbrzymi i niektóre turzyce. W ich przypadku często wystarczy pozostawienie suchych liści oraz ochrona podstawy młodej kępy. Więcej uwagi wymagają:
- Rozplenica japońska – szczególnie młode egzemplarze potrzebują kopczyka i ochrony środka kępy.
- Miskant chiński – starsze rośliny zwykle dobrze zimują, ale młode lub delikatniejsze odmiany mogą wymagać wiązania i okrycia.
- Ostnica – źle znosi zimową wilgoć, zwłaszcza w ciężkiej, słabo przepuszczalnej glebie.
- Kortaderia, czyli trawa pampasowa – jest szczególnie wrażliwa na wodę i wymaga starannego zabezpieczenia nadziemnej części.
Podłoże powinno odprowadzać nadmiar wody. Zastój przy korzeniach zwiększa ryzyko gnicia, a zamarzająca wilgoć może uszkadzać bryłę korzeniową. W miejscach zimnych i narażonych na wiatr ochrona powinna być solidniejsza niż na ciepłym, osłoniętym stanowisku.
Jak przygotować trawy do zimy?
Prace wykonuj późną jesienią, gdy roślina zakończy wzrost, a jej liście będą suche. Nie trzeba kierować się wyłącznie kalendarzem. Najlepszym momentem jest okres po pierwszych przymrozkach, gdy zapowiadane są kolejne chłodne noce, a kępa nie jest mokra.
- Nie ścinaj źdźbeł. Usuń tylko połamane lub chore fragmenty, jeśli rzeczywiście zagrażają roślinie. Suche liście i pędy pozostaw do wiosny.
- Zwiąż kępę w chochoł. Zbierz źdźbła ku górze i zwiąż je naturalnym sznurkiem lub paskiem juty w dwóch albo trzech miejscach. Wiązanie powinno stabilizować kępę, ale nie może jej mocno uciskać.
- Wybierz przewiewny sposób ochrony. Przy wrażliwych roślinach zastosuj białą agrowłókninę, jutę, matę słomianą albo gałązki iglaste. Osłona ma ograniczać wpływ mrozu i wiatru, a nie zamykać kępę hermetycznie.
- Usyp kopczyk przy podstawie. Po kilku dniach z ujemną temperaturą obsyp nasadę korą, torfem, suchymi liśćmi lub innym lekkim materiałem na wysokość około 5–10 cm. Kopczyk nie powinien być mokry ani zbity.
- Zabezpiecz osłonę przed wiatrem. Sprawdź, czy sznurek, agrowłóknina lub mata nie zostały poluzowane. Nie dociskaj jednak materiału bezpośrednio do środka kępy.
Wiązanie ma nie tylko znaczenie dekoracyjne. Ogranicza napływ deszczu i topniejącego śniegu do środka kępy, pomaga utrzymać źdźbła w pionie i ułatwia założenie dodatkowej osłony. Trawę wiąż zawsze w suchy dzień. Mokre liście zamknięte w chochole szybciej pleśnieją i gniją.
Ostrzeżenie: nie stosuj folii, szczelnych worków ani innych nieprzepuszczalnych materiałów. Pod taką osłoną gromadzi się para wodna, a brak wymiany powietrza sprzyja gniciu środka kępy. Agrowłókninę i jutę zakładaj luźno, pozostawiając możliwość cyrkulacji powietrza.
Kortaderia wymaga mocniejszej ochrony
W przypadku kortaderii sama osłona korzeni może nie wystarczyć. Zwiąż wszystkie liście ku górze, zabezpiecz kępę przewiewną agrowłókniną i wykonaj większy kopczyk. W szczególnie chłodnych lub wilgotnych miejscach przydatny jest daszek przeciwdeszczowy, który ogranicza dopływ deszczu i śniegu do wnętrza rośliny. Osłona nie może jednak tworzyć szczelnego, wilgotnego kaptura.
Jak dobrać metodę ochrony do grupy traw?
| Grupa traw | Wymagana ochrona | Uwagi |
|---|---|---|
| Gatunki wrażliwe, na przykład kortaderia | Chochoł, kopczyk, przewiewne okrycie i daszek | Największym zagrożeniem jest połączenie mrozu z wodą wewnątrz kępy. |
| Gatunki średnio wrażliwe, na przykład rozplenica i młody miskant | Wiązanie oraz kopczyk, w razie potrzeby agrowłóknina | Zakres ochrony zależy od wieku rośliny i warunków stanowiska. |
| Gatunki odporne, na przykład kostrzewa sina i proso rózgowate | Zwykle bez okrywania, młode rośliny z lekkim kopczykiem | Najważniejsze jest przepuszczalne podłoże i brak zastoin wody. |
Na co uważać jesienią?
Najczęstsze błędy wynikają z chęci zbyt szybkiego uporządkowania rabaty albo nadmiernego zabezpieczenia roślin. Jesienią nie rób następujących rzeczy:
- Nie przycinaj całej kępy przed zimą, ponieważ usuwasz naturalną izolację i ułatwiasz wodzie dostęp do jej środka.
- Nie usypuj kopczyka przy dodatnich temperaturach, gdy podłoże jest ciepłe i wilgotne, ponieważ korzenie mogą się zaparzyć.
- Nie okrywaj roślin zbyt wcześnie, gdy nie ma jeszcze trwałych przymrozków.
- Nie stosuj folii ani szczelnych worków, które zatrzymują wilgoć i ograniczają dostęp powietrza.
- Nie pobudzaj traw do wzrostu późnym nawożeniem jesiennym, ponieważ młode przyrosty są bardziej podatne na przemarznięcie.
Wiosną, gdy minie ryzyko silnych przymrozków, usuń zimowe osłony i dopiero wtedy uporządkuj zaschnięte części. Do tego czasu chochoł i suche źdźbła powinny pozostać na miejscu, ponieważ skuteczniej chronią kępę niż jesienne cięcie.
