Dużej rośliny nie przenosi się za pień ani za samą bryłę korzeniową. Najpierw przygotuj dołek, potem podsuń pod bryłę szeroką płachtę i przenieś ją bez rozbijania. Po posadzeniu ustabilizuj roślinę palikami.
Dlaczego duża bryła wymaga innej techniki?
Bryła korzeniowa jest ciężka, a jej rozpad odsłania drobne korzenie odpowiedzialne za pobieranie wody. Przy dużej roślinie łatwo też uszkodzić system korzeniowy podczas podważania lub transportu. Dlatego liczy się technika i dobre przygotowanie, a nie użycie większej siły.
Jeśli bryła jest bardzo duża, pracujcie we dwoje. To bezpieczniejsze dla kręgosłupa i pozwala jednocześnie kontrolować położenie rośliny oraz stabilność ziemi wokół korzeni.
Przygotowanie do przesadzania
Nowe miejsce przygotuj przed wykopaniem rośliny. Dołek powinien mieć co najmniej dwa razy większą średnicę niż bryła korzeniowa i taką głębokość, aby jej górna powierzchnia znalazła się na poziomie otaczającego gruntu. Zbyt głębokie posadzenie utrudnia korzeniom dostęp do powietrza.
Przygotuj też narzędzia i materiały potrzebne do podważenia, przeniesienia oraz ustabilizowania rośliny:
- Łopata z ostrym sztychem do wykopania i podważenia bryły.
- Szeroka, mocna płachta lub folia do przeciągania bryły.
- Paliki i elastyczne wiązania do ustabilizowania rośliny.
- Zapas ziemi do zasypania dołka i uzupełnienia pustych przestrzeni.
- Juta albo materiał zabezpieczający bryłę, jeśli istnieje ryzyko jej rozpadu.
Przed rozpoczęciem pracy sprawdź przygotowanie w krótkiej liście kontrolnej:
- Dołek jest gotowy i ma odpowiednią szerokość.
- Pomocnik jest na miejscu, jeśli roślina jest ciężka lub wysoka.
- Płachta znajduje się pod ręką i jest wystarczająco szeroka.
- Paliki można wbić poza bryłą, bez przecinania korzeni.
Jak przesadzić roślinę z dużą bryłą korzeniową?
Kolejność działań ma znaczenie. Najpierw ogranicz ryzyko rozpadu bryły, a dopiero potem przenieś roślinę do przygotowanego dołka.
- Podlej roślinę przed wykopaniem, jeśli podłoże jest suche. Wilgotna ziemia lepiej trzyma się korzeni, ale nie powinna być całkowicie rozmokła.
- Wykop roślinę szerokim okręgiem, zachowując możliwie dużą bryłę. Łopatę prowadź pionowo, a następnie delikatnie podważaj ziemię od spodu.
- Nie ciągnij za pień, łodygę ani gałęzie. Gdy bryła zacznie się uwalniać, poproś drugą osobę o podtrzymywanie rośliny.
- Podsuń płachtę pod bryłę. Możesz lekko przechylić roślinę na bok i stopniowo wsunąć materiał pod spód. Płachta rozkłada ciężar i ogranicza osypywanie się ziemi.
- Przeciągnij roślinę na płachcie do nowego miejsca. Nie podnoś jej za pień i nie przesuwaj po gołej ziemi, jeśli mogłoby to rozerwać bryłę.
- Jeśli bryła jest owinięta jutą lub znajduje się w siatce, nie usuwaj zabezpieczenia na siłę. Materiał ma utrzymać ziemię przy korzeniach podczas sadzenia.
- Ustaw roślinę w dołku na właściwej wysokości i sprawdź pion. Przy dużej bryle najlepiej wykonać tę czynność we dwoje.
- Zasypuj dołek ziemią etapami, lekko ją dociskając. Nie ubijaj podłoża mocno, ponieważ możesz ograniczyć dopływ powietrza do korzeni.
- Wokół rośliny uformuj płytką nieckę, która zatrzyma wodę. Następnie podlej podłoże obficie, ale spokojnym strumieniem, aby nie wypłukać ziemi.
- Wbij paliki poza obrębem bryły i przymocuj do nich roślinę elastycznym wiązaniem. Podpora ma ograniczać kołysanie na wietrze, a nie sztywno zaciskać pień.
W przypadku roślin kopanych z gruntu siatka druciana i juta często są częścią zabezpieczenia balotu. Siatkę można poluzować od góry lub naciąć jej oczka, jeśli utrudnia ustawienie rośliny. Nie wyrywaj jej jednak z bryły na siłę. Niezabezpieczona ziemia może się osunąć i odsłonić korzenie.
Jeżeli siatka jest wykonana z materiału, który koroduje lub ulega rozkładowi w glebie, zwykle pozostawia się ją na miejscu. W razie wątpliwości usuń tylko fragment przeszkadzający przy sadzeniu, zamiast rozbierać cały balot.
Ostrzeżenie – na co uważać?
Najczęstsze błędy pojawiają się wtedy, gdy ktoś próbuje przyspieszyć pracę albo przenieść roślinę bez odpowiedniego podparcia:
- Nie sadź rośliny głębiej niż rosła wcześniej.
- Nie szarp za pień i nie podnoś rośliny za gałęzie.
- Nie rozbijaj bryły, aby „rozluźnić” korzenie.
- Nie zrywaj siatki drucianej na siłę, jeśli utrzymuje ziemię wokół korzeni.
- Nie pomijaj obfitego podlewania po zasypaniu dołka.
- Nie przenoś bardzo ciężkiej bryły samodzielnie, gdy grozi to urazem albo upuszczeniem rośliny.
Duże drzewa i wyjątkowo ciężkie okazy mogą wymagać wózka, dźwigu lub pomocy firmy zajmującej się przesadzaniem. Mechaniczny sprzęt jest bezpieczniejszy niż przeciążenie kręgosłupa i wielokrotne podnoszenie niestabilnej bryły.
Pielęgnacja po przesadzeniu
Przez pierwsze tygodnie kontroluj wilgotność podłoża i podlewaj, gdy ziemia zaczyna przesychać. Niecka wokół rośliny ułatwia dostarczenie wody bezpośrednio w okolice korzeni. Przy przesadzaniu w ciepłym okresie, szczególnie rośliny z dużą powierzchnią liści, może pomóc tymczasowe cieniowanie i osłona przed silnym wiatrem.
Paliki pozostaw do czasu, aż roślina przestanie się poruszać przy podmuchach i wytworzy nowe korzenie stabilizujące ją w podłożu. Kontroluj wiązania, aby nie wrastały w pień. Najważniejsze jest zachowanie zwartej bryły, spokojny transport płachtą, właściwa wysokość sadzenia i stabilizacja po przeniesieniu.
