Lawendę najłatwiej rozmnożyć z niekwitnących sadzonek wierzchołkowych. Wystarczy pobrać zdrowy pęd, przygotować przepuszczalne podłoże z piaskiem lub perlitem, posadzić sadzonkę na około 2 cm i przykryć ją przezroczystą osłoną. Największym zagrożeniem jest przelanie, dlatego podłoże powinno być wilgotne, ale nie mokre, a osłonę trzeba regularnie wietrzyć.
To prosty sposób na uzyskanie wielu roślin identycznych z egzemplarzem matecznym, bez kupowania kolejnych sadzonek. Przy prawidłowej pielęgnacji lawenda zwykle ukorzenia się w ciągu kilku tygodni.
Czego potrzebujesz?
Przed rozpoczęciem pracy przygotuj kilka podstawowych narzędzi i materiałów:
- Ostry i czysty sekator – pozwoli pobrać pęd bez miażdżenia tkanek.
- Doniczki lub wielodoniczki z otworami odpływowymi – nadmiar wody musi swobodnie odpływać.
- Przepuszczalne podłoże – najlepiej mieszanka torfu z piaskiem albo perlitem w proporcji 1:1.
- Ukorzeniacz – nie jest konieczny, ale może zwiększyć szanse powodzenia.
- Przezroczysta osłona – folia, słoik lub miniszklarenka do utrzymania wilgotnego powietrza.
Podłoże zwilż przed sadzeniem. Powinno być lekkie i wilgotne, lecz nie nasiąknięte wodą.
Jak rozmnożyć lawendę z sadzonek krok po kroku?
- Wybierz pęd – pobierz zdrowy, niekwitnący fragment długości około 7–10 cm. Najlepiej sprawdzają się końcówki młodych pędów, które nie są jeszcze całkowicie zdrewniałe.
- Przygotuj sadzonkę – usuń dolne liście, zostawiając u góry niewielką „palemkę”. Jeżeli odłamiesz pęd od starszej gałązki, postaraj się zachować u nasady fragment drewna, czyli tak zwaną piętkę. Taka nasada może ułatwiać wytworzenie korzeni.
- Zastosuj ukorzeniacz, jeśli chcesz – zanurz dolną część sadzonki w preparacie przeznaczonym do sadzonek zielnych lub półzdrewniałych. Ukorzeniacz wspomaga proces, ale lawenda często ukorzenia się także bez niego.
- Posadź pęd – zrób w podłożu otwór patyczkiem, aby nie zetrzeć preparatu z sadzonki. Umieść ją na głębokości około 2 cm, a następnie delikatnie dociśnij ziemię wokół łodygi.
- Podlej oszczędnie – zwilż podłoże, ale nie doprowadź do powstania błota ani stojącej wody w osłonce doniczki.
- Przykryj sadzonkę – ustaw nad nią folię, słoik albo pokrywę miniszklarenki. Osłona ograniczy parowanie i utrzyma wysoką wilgotność powietrza, co jest ważne, zanim pęd wytworzy korzenie.
- Ustaw pojemnik w jasnym miejscu – wybierz stanowisko ciepłe i jasne, lecz bez bezpośredniego południowego słońca. W ostrym świetle pod osłoną sadzonka może się przegrzać.
Nie zakopuj zbyt dużej części pędu. Głębokie sadzenie zwiększa ryzyko gnicia, zwłaszcza gdy podłoże jest ciężkie lub podlewasz zbyt często.
Kiedy pobierać sadzonki lawendy?
Termin zależy od tego, jaki materiał jest dostępny na roślinie. Wiosną można wykorzystać pędy półzdrewniałe, natomiast latem – młode sadzonki zielne. Najlepiej pobierać fragmenty niekwitnące, ponieważ nie tracą energii na utrzymywanie kwiatów.
| Termin | Rodzaj sadzonki | Zaleta |
|---|---|---|
| Wiosna | Półzdrewniała | Można wykorzystać pędy pozostałe po wiosennym cięciu. |
| Lato | Zielna | Młode, niekwitnące przyrosty zwykle ukorzeniają się w ciągu kilku tygodni. |
| Późne lato | Zielna lub częściowo zdrewniała | Można pobrać sadzonki po kwitnieniu, wybierając zdrowe końcówki pędów. |
Jak pielęgnować sadzonki podczas ukorzeniania?
Podłoże powinno pozostawać lekko wilgotne. Podlewaj dopiero wtedy, gdy jego wierzch zaczyna przesychać, i zawsze sprawdzaj, czy woda wypływa otworami odpływowymi. Lawenda nie toleruje stojącej wody, a przelanie może szybko doprowadzić do gnicia nasady pędu.
Osłona pomaga ograniczyć utratę wody przez liście, ale nie może pozostawać szczelnie zamknięta przez cały czas. Codziennie uchyl folię, słoik lub pokrywę na kilka minut. Przy większej wilgotności i słabej wymianie powietrza na sadzonkach może pojawić się pleśń. Regularne wietrzenie ogranicza także ryzyko chorób grzybowych.
Podczas pielęgnacji zwróć uwagę na kilka zasad:
- Utrzymuj podłoże lekko wilgotne, ale nie mokre.
- Ustaw sadzonki w jasnym miejscu z rozproszonym światłem.
- Wietrz osłonę codziennie, szczególnie gdy na jej ściankach skrapla się dużo wody.
- Usuwaj pojedyncze gnijące lub pleśniejące sadzonki, aby problem nie przeniósł się na pozostałe.
- Nie przesadzaj pędów zbyt wcześnie, nawet jeśli wyglądają zdrowo.
Nowe przyrosty są dobrym sygnałem, że sadzonka się ukorzeniła. Możesz także bardzo delikatnie pociągnąć za pęd. Lekki opór oznacza, że prawdopodobnie zaczęły rozwijać się korzenie. Nie rób tego jednak często, ponieważ łatwo uszkodzić młody system korzeniowy.
Ukorzenianie zwykle trwa około 4–6 tygodni. Gdy sadzonka zacznie wypuszczać nowe liście i wyraźnie się przyjmie, przesadź ją do osobnej, niewielkiej doniczki. Młodą roślinę nadal podlewaj oszczędnie i stopniowo przyzwyczajaj do warunków bez osłony.
Na co uważać?
Najczęstszy błąd polega na traktowaniu lawendy jak rośliny, która potrzebuje bardzo mokrego podłoża. Do ukorzenienia potrzebuje wilgotnego powietrza, ale jej podstawa nie powinna stać w wodzie. Ciężka ziemia, brak odpływu i zbyt częste podlewanie często kończą się czernieniem łodygi oraz gniciem sadzonki.
Drugim problemem jest brak wietrzenia. Sama folia lub słoik nie wystarczą. Osłona ma ograniczać parowanie, a nie tworzyć zamknięte, stale zaparowane środowisko. Jeśli na liściach lub ściankach długo utrzymuje się wilgoć, zwiększ częstotliwość wietrzenia i ogranicz podlewanie.
Po kilku tygodniach cierpliwość się opłaca. Ukorzenione sadzonki można przesadzić do osobnych doniczek, a silniejsze rośliny posadzić w ogrodzie po ustabilizowaniu warunków. W przypadku sadzonek pobranych późnym latem młode egzemplarze lepiej przez zimę przechować w doniczkach w miejscu zabezpieczonym przed mrozem.
