Lawenda w donicy może przetrwać zimę, ale sposób zabezpieczenia zależy przede wszystkim od gatunku. Lawenda wąskolistna może zostać na balkonie po ociepleniu donicy, natomiast lawendę francuską lepiej przenieść do jasnego pomieszczenia o temperaturze 5–10°C. W obu przypadkach najgroźniejsze są mróz, zimny wiatr i nadmiar wilgoci.
Jaką metodę zimowania wybrać?
Roślina w donicy jest bardziej narażona na przemarzanie niż lawenda rosnąca w gruncie. Korzenie mają mniej podłoża, które chroniłoby je przed spadkiem temperatury, dlatego nawet gatunek odporny na mróz wymaga dodatkowej osłony.
| Gatunek | Miejsce zimowania | Wymagana temperatura | Poziom trudności |
|---|---|---|---|
| Lawenda wąskolistna | Osłonięty balkon, taras lub chłodne pomieszczenie | Na zewnątrz po izolacji donicy, wewnątrz 5–10°C | Umiarkowany |
| Lawenda francuska | Jasne, chłodne pomieszczenie | 5–10°C | Wyższy |
Lawenda wąskolistna, znana też jako Lavandula angustifolia, jest najbardziej odporna spośród popularnych gatunków. W chłodniejszych regionach, przy bardzo mroźnej lub bezśnieżnej zimie, bezpieczniejszym rozwiązaniem będzie jednak przeniesienie jej do wnętrza. Lawenda francuska, czyli Lavandula stoechas, jest znacznie wrażliwsza na mróz i nie powinna zimować na balkonie.
Jak zabezpieczyć lawendę wąskolistną na balkonie?
Na zewnątrz zostaw lawendę wąskolistną tylko wtedy, gdy możesz ustawić ją w zacisznym miejscu, najlepiej przy ścianie osłoniętej od wiatru. Przydadzą się materiały, które izolują donicę od podłoża i chronią jej ścianki:
- styropian albo gruby karton do izolacji dna
- agrowłóknina zimowa
- słomiana mata lub juta do owinięcia donicy
- podstawka umożliwiająca odpływ nadmiaru wody
Zabezpiecz roślinę w następującej kolejności:
- Ustaw donicę w miejscu osłoniętym od wiatru, z dala od krawędzi balkonu.
- Postaw ją na grubej warstwie styropianu lub kartonu, aby ograniczyć przemarzanie korzeni od spodu.
- Owiń ścianki donicy słomianą matą, jutą albo kilkoma warstwami grubej agrowłókniny.
- Osłoń część nadziemną luźno agrowłókniną, pozostawiając możliwość cyrkulacji powietrza.
- Sprawdź, czy otwory odpływowe nie są zatkane i czy w podstawce nie stoi woda.
Donica powinna mieć warstwę drenażową z keramzytu, żwiru lub tłucznia. Lawenda źle znosi mokre podłoże, a zimą połączenie wody i niskiej temperatury szybko prowadzi do gnicia korzeni. Przed trwałym okryciem roślinę podlej umiarkowanie, ale nie zostawiaj mokrej donicy w czasie odwilży.
Jesienią nie przycinaj lawendy na krótko. Cięcie może pobudzić ją do wypuszczania młodych pędów, które przed zimą nie zdążą zdrewnieć. Zabieg wykonaj dopiero wiosną, gdy będzie widać, które części rośliny przetrwały.
Jak zimować lawendę w pomieszczeniu?
Lawendę francuską oraz rośliny z balkonów narażonych na silny mróz przenieś przed nadejściem większych chłodów do jasnego, chłodnego miejsca. Może to być nieogrzewana weranda, widna klatka schodowa, garaż z oknem albo chłodna piwnica z dostępem do światła. Najlepsza temperatura zimowania to 5–10°C.
Podlewanie ogranicz, ale nie dopuszczaj do całkowitego wyschnięcia bryły korzeniowej. Sprawdzaj podłoże co kilka tygodni i podaj niewielką ilość wody dopiero wtedy, gdy jest wyraźnie suche.
Nie stawiaj lawendy w ogrzewanym mieszkaniu, gdzie temperatura wynosi 20°C lub więcej. W takich warunkach roślina może zacząć rosnąć przy niedoborze światła, wyciągać pędy i tracić odporność. Suche powietrze oraz błędy w podlewaniu zwiększają ryzyko przesuszenia albo gnicia korzeni. Zimowanie w temperaturze pokojowej często kończy się zamieraniem rośliny.
W pomieszczeniu również potrzebny jest sprawny drenaż. Nie ustawiaj donicy w wodzie i nie przykrywaj podłoża materiałem, który zatrzymuje wilgoć. Zimą lawenda potrzebuje spoczynku, a nie intensywnego wzrostu.
Jak przygotować lawendę do wiosny?
Po zimowaniu w chłodnym pomieszczeniu roślinę trzeba stopniowo przyzwyczaić do słońca, wiatru i zmiennej temperatury. Hartowanie powinno trwać około 10–14 dni.
- Przez pierwsze dni wystawiaj donicę na zewnątrz na około 3 godziny, wybierając łagodne, bezwietrzne miejsce.
- Stopniowo wydłużaj czas pobytu na balkonie lub tarasie.
- Po kilku dniach zwiększaj także ilość bezpośredniego słońca, aby liście nie uległy poparzeniu.
- Wystaw lawendę na stałe dopiero po 15 maja, gdy minie ryzyko silnych przymrozków.
Na przełomie marca i kwietnia możesz skrócić zielone pędy, formując zwarty kształt. Nie wycinaj głęboko zdrewniałych części, ponieważ lawenda regeneruje się z nich powoli. Rośliny pozostawione na balkonie odkrywaj stopniowo, zwłaszcza gdy nocą nadal występują spadki temperatury.
Najbezpieczniejsza zasada jest prosta: lawendę wąskolistną możesz zimować na zewnątrz po solidnym ociepleniu donicy, a lawendę francuską przenieś do jasnego miejsca o temperaturze 5–10°C. Niezależnie od wybranej metody chroń korzenie przed mrozem, zapewnij odpływ wody i nie podlewaj rośliny zbyt obficie.
