Rośliny w donicach marzną szybciej niż te posadzone w gruncie, ponieważ niewielka bryła korzeniowa nie ma naturalnej izolacji ziemi. Aby przygotować donice na zimę, trzeba zabezpieczyć je od spodu i z boków, a następnie ochronić podłoże oraz nadziemne części roślin. Prace najlepiej wykonać późną jesienią, przed pierwszymi przymrozkami.
Jak przygotować technicznie donice przed zimą?
Zanim założysz izolację, dokładnie obejrzyj pojemniki. Sprawdź, czy nie mają pęknięć, obluzowanych elementów, ubytków ani śladów zawilgocenia. Dotyczy to szczególnie donic drewnianych, które przez cały sezon są narażone na deszcz i zmiany temperatury.
Drewniane ubytki uzupełnij szpachlą do drewna, a po wyschnięciu zabezpiecz powierzchnię impregnatem przeznaczonym do zastosowań zewnętrznych albo lakierobejcą. Preparat powinien chronić drewno przed wilgocią, śniegiem i mrozem. Nie owijaj jednak mokrej donicy. Przed kolejnym etapem drewno musi być czyste i suche.
Przygotowanie pojemników obejmuje także:
- usunięcie resztek ziemi i liści z zewnętrznych ścianek,
- udrożnienie otworów odpływowych, aby nadmiar wody nie zamarzał w donicy,
- sprawdzenie, czy izolacja nie zasłoni odpływu,
- odsunięcie donic od miejsc, w których gromadzi się woda.
W przypadku drewnianych pojemników wybierz materiały przepuszczające powietrze. Szczelne owinięcie folią może zatrzymać wilgoć przy drewnie i sprzyjać pleśnieniu lub gniciu.
Jak zaizolować donicę krok po kroku?
Najpierw zabezpiecz bryłę korzeniową, a dopiero później część nadziemną rośliny. Sama agrowłóknina założona na liście nie zastąpi izolacji pojemnika, jeśli korzenie pozostaną w bezpośrednim kontakcie z zimną posadzką.
- Odizoluj dno donicy. Ustaw pojemnik na płycie ze styropianu, drewnianej desce, macie albo panelu z tworzywa. Podkład powinien być stabilny i nie zasłaniać otworów odpływowych. To ważne, ponieważ betonowa lub kamienna posadzka szybko wychładza dno donicy.
- Dobierz osłonę do materiału i wielkości pojemnika. Małą donicę możesz wstawić do większego kartonu, a wolną przestrzeń wypełnić suchymi liśćmi, trocinami, zgniecionym papierem albo kulkami styropianowymi. Duże pojemniki łatwiej owinąć od zewnątrz.
- Owiń ścianki donicy. Zastosuj tekturę falistą, matę słomianą, jutę lub agrowłókninę. Materiał przymocuj tak, aby nie zsuwał się podczas wiatru, ale nie zaciśnij go bez potrzeby.
- Zabezpiecz powierzchnię podłoża. Wierzch ziemi przykryj warstwą kory, suchych liści, trocin albo stroiszem, czyli gałązkami świerku lub sosny. Osłona ograniczy wychładzanie bryły korzeniowej od góry.
Materiał izolacyjny warto dobrać do konstrukcji pojemnika. Poniższe zestawienie pokazuje różnice między najczęściej stosowanymi rozwiązaniami:
| Materiał | Zastosowanie | Przepuszczalność powietrza | Wskazówki |
|---|---|---|---|
| Agrowłóknina | Owijanie donic i roślin | Dobra | Przy większym chłodzie można zastosować kilka warstw, bez szczelnego zamykania. |
| Tektura falista | Osłona ścianek lub warstwa w kartonie | Umiarkowana | Chroń ją przed zamoknięciem i stosuj przede wszystkim w suchym, osłoniętym miejscu. |
| Słoma lub mata słomiana | Owijanie dużych donic i osłona roślin | Dobra | Wymaga solidnego przymocowania, ponieważ wiatr może ją przesuwać. |
| Folia bąbelkowa | Dodatkowa izolacja ścianek | Słaba | Nie powinna być jedyną osłoną drewnianej donicy. Zostaw dostęp powietrza i zabezpiecz ją przed wodą. |
Jak chronić nadziemną część rośliny?
Izolacja donicy chroni korzenie, ale nie zabezpiecza pędów, liści i koron przed mrozem oraz zimowym wiatrem. Rośliny osłoń białą agrowłókniną, najlepiej układając ją w kilku warstwach. Materiał przepuszcza powietrze i światło, a jednocześnie ogranicza wpływ niskiej temperatury oraz wysuszającego wiatru.
Przy większych krzewach możesz zastosować matę słomianą albo luźno ułożone gałęzie iglaste. Osłonę przymocuj, aby nie została porwana, lecz pozostaw roślinie trochę przestrzeni. Dotyczy to szczególnie gatunków zimozielonych.
Nie owijaj rośliny zimozielonej zbyt ciasno ani szczelnie folią. Brak cyrkulacji powietrza sprzyja kondensacji wilgoci, chorobom i gniciu, a delikatne pędy mogą zostać uszkodzone.
Po zabezpieczeniu przesuń donice w możliwie zaciszne miejsce balkonu lub tarasu, osłonięte od dominujących podmuchów. Nie ustawiaj ich bezpośrednio przy zimnej ścianie, jeśli może się tam utrzymywać wilgoć. Zostaw między pojemnikami niewielkie odstępy, żeby łatwiej kontrolować stan osłon i odpływ wody.
Kiedy przygotować donice?
Nie czekaj, aż pojawi się silny mróz. Prace wykonaj późną jesienią, gdy prognozy zapowiadają pierwsze przymrozki, ale zanim temperatura spadnie na dłużej poniżej zera. Wcześniejsze zabezpieczenie daje korzeniom ochronę już podczas pierwszej mroźnej nocy.
Kolejność jest prosta: najpierw napraw i oczyść donicę, potem odizoluj ją od posadzki oraz owiń ścianki, następnie przykryj podłoże i dopiero na końcu osłoń nadziemną część rośliny. Tak przygotowany pojemnik lepiej znosi zimno, a wiosną łatwiej ocenisz stan rośliny i samej donicy.
